دانستنیهای بیمه تامین اجتماعی

امـور درآمـد:

‌‌نحوه اجرای مواد ۱۰۲ ،۴۷ ،۳۹ قانون تامین اجتماعی همچنین ماده۹۲قانون‌نظام‌صنفی‌چگونه است؟

در اجرای مواد قانونی، شعب تأمین اجتماعی مکلف به بررسی صحت و سقم لیست های ارسالی از سوی کارفرما بوده و چنانچه در بررسیهای انجام گرفته نقص، اختلاف و یا از لحاظ تعداد بیمه شدگان و میزان حقوق و مزد مغایرتی را مشاهده نماید ، میبایستی مراتب را به کارفرما ابلاغ نماید همچنین سازمان میتواند علاوه بر بررسی دفاتر، مدارک و اسناد کارگاه، به هر یک از کارگران آن کارگاه مراجعه و اسامی آنان را در گزارشات بازرسی درج نماید. لازم به ذکر است که بازرسان سازمان همان اختیارات و مسئولیت های مذکور در مواد ۵۲ و ۵۳ قانون کار را دارا هستند. البته در اجرای ماده ۹۲ قانون نظام صنفی نیز در صورت شکایت هر یک از افراد مبنی بر اشتغال در کارگاه ، بازرسان سازمان میبایستی خارج از نوبت به کارگاه مراجعه و مراتب را گزارش نمایند .

‌ ‌ رسیدگی به اعتراضات کارفرمایان در خصوص حق بیمه‌های  تعیین شده درهیأت‌های بدوی و تجدیدنظراز چه طریق امکان‌پذیر است؟

طبق مواد ۴۳ ،۴۲ و ۴۴ قانون تأمین اجتماعی، موارد اعتراض درهیأتهای بدوی و تجدیدنظر تشخیص مطالبات و نحوه رسیدگی به آنها مشخص شده است.در صورتی که کارفرما به میزان حق  بیمه تعیین شده از طرف تأمین اجتماعی معترض باشد میتواندظرف سی  روز  از  تاریخ  ابلاغ،اعتراض خود را کتباً به شعب سازمان تسلیم نماید و شعب مربوطه مکلفاند اعتراض کارفرما را حداکثر تا یک ماه پس از دریافت آن درهیاًت بدوی تشخیص مطالبات مطرح و رسیدگی نمایند. پس ابلاغ رأی هیاًت بدوی ، در صورتی که مبلغ حق بیمه تعیین شده بیش از ۵۰۰۰۰۰/۱ ریال باشد کارفرما میتواند ظرف ۲۰ روز ازتاریخ ابلاغ  رای هیاًت بدوی ، تقاضای تجدید نظر نماید. در هرحال آراء صادره از سوی هیات ً های تجدید نظر تشخیص مطالبات قطعی و لازم الاجرا می باشد.

‌‌براساس توافق وزارت تعاون ،‌کار و رفاه اجتماعی‌وسازمان تأمین اجتماعی‌ ، کارگران قراردادی مشمول بیمه اخیر هیأت عمومی بیکاری هستند در حالی که با رای دیوان عدالت اداری، کارگران موقتی ازشمول بیمه بیکاری خارج شده‌اند، تداوم دریافتحق بیمه بیکاری از کارگران قراردادیچه توجیهی دارد؟

رای دیوان عدالت اداری به معنای محرومیت کامل کارگران قراردادی از شمول بیمه بیکاری نیست و کارگران قراردادی درصورتی که در طول مدت قرارداد موقت، بدون میل و اراده بیکارشوند، کماکان مشمول دریافت مقرری بیمه بیکاری هستند.

همچنین براساس رأی اخیر دیوان عدالت اداری، کارگران قراردادی  چنانچه در پایان مدت قرارداد موقت بیکار شوند، مشمول دریافت مقرری بیمه بیکاری نخواهند بود. در این ارتباط تفاهم نامه ای دراسفند ۸۴ میان سازمان تأمین اجتماعی و وزارت کار و اموراجتماعی وقت)وزارت تعاون ، کار و رفاه اجتماعی فعلی( منعقد شده است که بر مبنای آن، اگر مشاغل این بیمه شدگان  ماهیت دائمی داشته باشد و حداقل یکسال و حتی با قراردادهای موقت کار در آن محل شاغل باشند، در صورت بیکاری میتوانند از مقرری بیمه بیکاری بهره مند شوند.

‌ ‌ آیا سازمان تأمین اجتماعی در راستای بازنگری درروابط خود با کارفرمایان، نمی‌تواندبرای رعایت بیشترحال کارفرمایانی‌ که دچار مشکلات اقتصادی شده‌اند، بدهی بیمه‌ای آنانرا درا قساط طویل مدت تقسیط کند؟

 مطابق ماده ۴۶ قانون تأمین اجتماعی. تقسیط بدهی با توجه

به توان کارفرما در پرداخت اقساط و میزان بدهی بیمه ای، انجام

میشود و بر اساس ضوابط و مقررات موجود، بدهی کارفرمایان تا

۳۶ قسط، قابل تقسیط است که بی شک کمک مؤثری به اینگونه

واحدها خواهد بود. مهلت پرداخت هر قسط در تاریخی که برای

کارفرما پیش بینی شده درج میگردد، ولی سیستمها به طریقی

تعبیه شده اند که تا سررسید قسط بعدی، فرصت پرداخت قسط

قبلی وجود دارد.

‌ ‌‌اخذ گواهی سازمان تأمین اجتماعی به هنگام نقل و انتقال مؤسسات و کارگاه‌های مشمول قانون تأمین اجتماعی، مشکلا ت فراوانی را برای کارفرمایان در بر دارد.آیا سازمان تامین اجتماعی درصدد اصلاح مقررات مربوط به ماده۳۷ قانون تأمین اجتماعی نیست؟ 

 در زمینه ماده ۳۷ قانون تأمین اجتماعی و نحوه صدور گواهینامه

مبنی بر نداشتن بدهی معوقه بابت حق بیمه و متفرعات آن به هنگام انتقال عین یا منافع مؤسسات و کارگاههای مشمول قانون تأمین اجتماعی، دستورالعملهای موجود برای تسهیل و تسریع مراحل بررسی پرونده مطالباتی و صدور گواهینامه، مورد بازنگری قرار گرفته است و در بخشنامه های سازمان ، تسهیلات جدیدی در این زمینه در نظر گرفته شده است. طبق  این  ماده  قانونی  به  هنگام  نقل  و  انتقال  عین یا  منافع کارگاه اعم از اینکه انتقال به صورت قطعی، عادی، اجاره، رهن و غیره باشد، خریدار و فروشنده باید از سازمان تأمین اجتماعی مفاصاحساب دریافت کنند. در مواردی هم که مالک بخواهد ملک و کارگاه خود را اجاره دهد یا تحویل بگیرد، مستأجر و مالک باید به شعبه تأمین اجتماعی مراجعه کرده و درخصوص پرداخت حق بیمه توسط مستأجر سئوال شود. بنابراین قانونگذار دفاتر اسناد رسمی رامکلف به مراجعه و اعلام و استعلام کرده تا وضعیت بدهی کارگاه معلوم شود. سازمان به واحدهای اجرایی خود دو تکلیف در این زمینه به صورت دو فرم مکاتباتی اعلام کرده است تا بر این اساس پرونده را بررسی کرده و اعلام کند که انجام معامله بلامانع است ویا اینکه میزان بدهی کارگاه را مشخص کند.

‌‌‌آیا منطقی‌تر نیست که سازمان تأمین اجتماعی در مورد کارگاه‌های دارای دستمزدمقطوع، مشاغل ودستمزدمندرج در لیست ارائه شده توسط کارفرما را مالک عمل قرار دهد و تنها در صورت اعتراض بیمه‌شده درخصوص دستمزد‌یا پرسش و پاسخ‌های  حوزه‌کارفرمایان دا نستنـی‌های بیمـه‌ای عنوان شغلی، براساس گزارش بازرسی عمل کند؟ 

 تعیین دستمزد مقطوع برای برخی از مشاغل، براساس ماده ۳۵قانون تأمین اجتماعی، از اختیارات قانونی سازمان تأمین اجتماعی است  و  دستمزد  مقطوع  این  مشاغل  در کمیته های کارشناسی با  حضور  نمایندگان  مجامع  امورصنفی  و  اتحادیه های مرتبط،حتی الامکان با نگاهی واقع بینانه بررسی و برای تصویب به هیأت مدیره سازمان تأمین اجتماعی پیشنهاد میشود. ضمن اینکه هدف از تعیین دستمزد مقطوع نزدیکتر نمودن دستمزدهای کارگران شاغل در کارگاه به دستمزد واقعی است.

‌ ‌‌در صورت قطع همکاری‌ یک کارگر با کارفرما، اسم وی از لیست حق بیمه که به شعب تأمین اجتماعی ارسال می‌گردد،حذف ‌شود. اما تأمین اجتماعی تا زمان بازرسی بیمه‌ای بعدی و دریافت گزارش بازرسی، این فرد را در زمره بیمه شدگان  می داند و حق بیمه وی را از کارفرما مطالبه می‌کند.علت این ناهماهنگی چیست؟‌‌

 با اصلاح رویه های اجرایی و سیستمهای نرم افزاری شعب، ازسال ۱۳۸۲ در صورتی که ترک کار بیمه شده در ستون ویژه آن در لیست ارسالی درج شده باشد و گزارش بازرسی بعدی نیز عدم اشتغال بیمه شده را تأیید کند، از محاسبه و مطالبه حق بیمه وی اززمان ترک کار اعلام شده از سوی کارفرما، خودداری میشود.

‌‌‌درحالیکه سازمان تأمین اجتماعی در تلاش بربهبود ارتباط با کارفرمایان است، چرا هنوز در برخی واحدهای اجرایی این سازمان، موضوع برخورد مناسب و احترام‌آمیزبا کارفرمایان جدی گرفته نمی‌شود؟

 هر چند سازمان تأمین اجتماعی به گواهی دستگاههای نظارتی ذیربط، در اجرای طرح تکریم ارباب رجوع و جلب رضایت مردم در قیاس با دستگاههای مشابه، توفیق قابل توجهی داشته و حتی طی سال ۸۲ در سطح استانها رتبه اول طرح تکریم را به دست آورده است، اما تصویب قوانین مختلف که هر یک وظایف متنوعی را  به  واحدهای  اجرایی  تأمین  اجتماعی  محول  می کنند،  باعث افزایش قابل توجه حجم فعالیتهای کارکنان این واحدها شده است که در مواردی منجر به بروز سوء تفاهم هایی میان مراجعان و کارکنان این واحدها میشود. در هر حال، تحقق سازمانی پاسخگوو مشتری مدار، یکی از اولویتهای اساسی سازمان تأمین اجتماعی است وتلاش در این زمینه به رغم همه مضایق و دشواریهای موجود، با جدیت هرچه بیشتر ادامه دارد.

‌‌سازمان تأمین اجتماعی برای راهنمایی درست کارفرمایان و ارایه اطلاعات دقیق و کامل به آنان و جلوگیری از سر درگم یاتلاف وقت مراجعان، چه برنامه هایی دارد؟

 سازمان تأمین اجتماعی در سالهای اخیر با بهره مندی از روشها و ابزارهای متنوع ارتباطی در جهت بهبود تعاملات و ارتباطات با مخاطبان سازمان و شرکای اجتماعی و افزایش سطح اطلاعات عمومی بویژه بیمه شدگان ، کارفرمایان و بازنشستگان رخصوص اهداف ، وظایف، خدمات خود و آشنایی با حقوق حقه مخاطبان اقدامات متنوعی را انجام داده است که مهمترین این فعالیتها عبارتند از :

۱-راه  اندازی  و  توسعه  پایگاه  اطلاع رسانی  تأمین  به  آدرس

www.tamin.ir که علاوه  بر درج  قوانین و مقررات  تأمین اجتماعی،  بخشنامه ها  و  دستورالعملها،  قادر  به  ارائه  سوابق

بیمه شدگان ، فیش حقوقی مستمریبگیران و ….. میباشد.

۲-تولید و انتشار ۵۰ عنوان بروشور و تراکتهای طلاع رسانی با

فرآیند ارایه خدمات و حمایتهای سازمان و نحوه استفاده از این خدمات ، بالغ بر ۲۰ میلیون نسخه.

۳-استفاده از رسانه های جمعی شامل؛ مطبوعات و رادیو و تلویزیونی جهت ا طلاع رسانی بموقع و شفاف به مخاطبان.

۴-برگزاری کلاس های آموزشی مستمر برای تشکلهای کارگری، کارفرمایی و بازنشستگی.

‌‌نحوه ثبت ترک کار‌یا اشتغال به کار بیمه شدگان  ازسوی کارفرمایان چگونه می‌باشد؟

 طبق ماده ۳۹ قانون  تامین اجتماعی کارفرما ملکف است صورت مزد و حقوق کارکنان شاغل را با آخرین تغییرات و تا آخرین روز ماه بعد به سازمان ارسال و حق بیمه را پرداخت نماید. ضمنأ ، در صورت ترک کار یا شروع به کار کارگر، کارفرما می بایست این موارد را درلیستهای ارسالی و در ستونهای مربوط درج و اعلام نماید.

‌‌سازمان‌تأمین‌اجتماعی برای‌کارفرمایان چه تسهیلات را در نظر گرفته است؟

  برابر بخشنامه شماره ۹ مشترک فنی و درآمد، کارفرمایان صنفی )اشخاص حقیقی( و مدیران )اشخاص حقوقی غیر دولتی( از تاریخ ۱۳۹۰/۲/۲۷ ، در صورت احراز شرایط مقرر میتوانند نسبت به پرداخت حق بیمه با نرخ ۲۷ درصد )مطابق ماده ۲۸ قانون تأمین اجتماعی( از مزایای مربوطه شامل ؛ بازنشستگی ، از کارافتادگی، فوت و خدمات درمانی بهره مند شوند.

‌‌آیا مدت زمان استراحت پزشک یباید در لیست حق بیمه ذکرشود؟

چنانچه بیمه شده در استراحت پزشکی باشد و به محل کارنیاید، مدت استراحت وی باید در لیست و در قسمت ملاحظات درج شود. ضمن اینکه مدارک استراحت پزشکی در مهلت مقررقانونی به سازمان جهت استفاده بیمه شده از مزایای در نظر گرفته شده ارسال شود .

‌‌در چه صورت‌ یک بیمـه شـده مـی‌تواند مـدعی شودکه در کارگاهی مشغول بـه کار بوده و حق بیمه وی پرداخت نشده ست؟

  در  حال  حاضر  دستورالعمل  خاصی  وجود  دارد که  چنانچه بیمه شده ای، مدارک مستندی دال بر اینکه در گذشته در کارگاهی اشتغال داشته )مانند فیش حقوقی، حکم استخدام و ….( به شعبه تامین اجتماعی فعلی خود ارائه دهد.  در شعب مربوطه، کمیته ای این مدارک را مورد بررسی قرار میدهد و چنانچه صحت گفته بیمه شده تأیید شود، سوابق گذشته بیمه شده تکمیل و حق بیمه از کارفرما اخذ خواهد شد.

‌ ‌ کارگاه‌های خانوادگی از کدام‌ یک از مزایای قانون تامین اجتماعی برخوردارند و در چه صورتمشمول قانون کار می‌شوند؟

 کارگاههایی که به صورت خانوادگی اداره میشوند ، مشمول قانون کار نیستند. این افراد تمامی مزایای قانون تامین اجتماعی به

جز بیمه بیکاری را دارا میباشند. بنابراین باید ۲۷ درصد حق بیمه را پرداخت کنند. اگر در این کارگاهها تنها یک فرد غیرازاعضای خانواده مشغول به کار شود، این کارگاه مشمول قانون کار خواهد شد .

‌‌براساس ماده۳۴ قانون تأمین‌اجتماعی، در چه صورت یک کارگر می‌تواند در چند کارگاه کار کند و حق بیمه پرداخت کند؟

براساس ماده۳۴ قانون تأمین اجتماعی، اگر کارگر در دو یا سه کارگاه مشغول به کار باشد، کارفرمایان مکلف هستند نسبت به ارسال لیست و پرداخت حق  بیمه وی  اقدام کنند. البته در این مورد باید رعایت سقف مدنظر قرار گیرد. مشمولین نظام خاص استخدامی  مانند  استخدام کشوری،  لشکری  و سایر صندوقها ،مشمول قانون تأمین اجتماعی نیستند.

‌‌لیست حق بیمه مطب پزشکان و دندانپزشکان چگونه دریافت می‌شود؟

  سازمان تأمین اجتماعی در گذشته توافقنامه ای با سازمان نظام پزشکی داشت که براساس آن، لیست حق بیمه منشی های مطب پزشکان و دندانپزشکان را که معموالً ۱۵ روزه ارسال میشد قبول می کرد و بر اساس ۱۵ روز برای آنها سابقه ایجاد می کرد. سازمان همین امر را درخصوص مدارس غیرانتفاعی نیز اجرا کرد، اما دیوان عدالت اداری این توافقنامه را به دلیل مغایرت با قانون لغو کرد و ازاینرو این موضوع در مورد مدارس یرانتفاعی اجرا نشد. در ضمن به خاطر رای دیوان عدالت اداری، توافقنامه پزشکان و دندانپزشکان هم تمدید نشد. با این حال چنانچه مطب پزشکان و دندانپزشکان لیست و حق بیمه خود را بر اساس ۱۵ روز ارسال کنند، با توجه به بخشنامه یک بازرسی که صادر شده مشکلی پیش نمی آید.

‌‌کارفرمایان چه مسئولیتی در قبال کارگران برای ارسال لیست و پرداخت حق بیمهدارند؟

 هیچ کدام از شرایطی که قانون کار به عنوان شرایط آزمایشی یا شرایط پیش از قرارداد معین کرده است، برطرف  کننده مسئولیت کارفرما برای بیمه کردن کارکنان نیست. کارفرما مکلف است ازاولین روزی که فرد را به کار میگیرد، حتی بدون عقد قرارداد و حکم، لیست و حق بیمه وی را ارسال و پرداخت کند.

ب- امـور پیمـانکاران

‌‌نحوه احتساب حق بیمه متعلقه به قراردادهای عمرانی و غیر عمرانی مورد اجرای پیمانکاران و مهندسین مشاورچگونه است؟

 قراردادهای مشمول ماده ۳۸ قانون تأمین اجتماعی از نظر نحوه

احتساب حق بیمه به سه دسته تقسیم میگردند:

   بخش اول: قراردادهای مشمول ضوابط طرحهای عمرانی

   بخش دوم : قراردادهای غیر عمرانی

   بخش سوم: موارد خاص قراردادهای غیر عمرانی

   بخش اول: قراردادهای مشمول ضوابط طرحهای عمرانی طبق مصوبات ۱۲۹ و ۱۴۳ شورایعالی سازمان تأمین اجتماعی قراردادهایی مشمول ضوابط طرحهای عمرانی تلقی میشوند که دو شرط زیر را توأماً دارا باشند:

   ۱-  قرارداد  براساس  فهرست  بهاء  پایه  سازمان  مدیریت  و برنامهریزی وقت )قراردادهای پیمانکاری( یا ضوابط تیپ سازمان (مذکور )قراردادهای مشاورهای( منعقد شده باشد .

۲- تمام یا قسمتی از بودجه عملیات از محل اعتبارات عمرانی

دولت )اعتبارات ملی، منطقه ای، استانی( تأمین شده باشد.

مأخذ حق بیمه کلیه  قراردادهای  واجد شرایط ضوابط طرحهای عمرانی  براساس  مصوبات ۱۲۹  و ۱۴۳  شورای  عالی  تأمین اجتماعی از تاریخ ۶۳/۴/۱۶ به بعد به شرح ذیل است:

    ۱-‌‌قراردادهای مشاوره ای

حق بیمه  قراردادهای  مشاورهای  به  صورت  مقطوع ۱۴  درصد ناخالص کارکرد به اضافه ۱/۶ درصد به عنوان حق بیمه بیکاری جمعاً به میزان ۱۵/۶ درصد ناخالص کارکرد میباشد )۳/۶ درصد سهم مهندس مشاور و ۱۲ درصد سهم کارفرما (     ۲- قراردادهای پیمانکاری )اجرایی(حق بیمه قراردادهای اجرایی به صورت مقطوع ۶ درصد ناخالص کارکرد به اضافه ۶ دهم درصد به عنوان بیمه بیکاری جمعا به میزان ۶/۶ درصد ناخالص کارکرد است )۱/۶ درصد سهم پیمانکار و ۵درصد سهم کارفرما (  طبق مصوبه مورخ ۶۶/۵/۱۸ شورای عالی تأمین اجتماعی)وقت(درصورتی که پیمانکاران مجری قراردادهای مشمول طرحهای عمرانی بخشی از اجرای عملیات موضوع پیمان را طی قرارداد به پیمانکاران فرعی واگذار نمایند، چنانچه حق بیمه متعلق به قرارداد اصلی برمبنای ناخالص کل کارکرد قرارداد پرداخت شود در این صورت حق بیمه ای بابت قرارداد پیمانکار فرعی مطالبه ودریافت نخواهد شد.

لازم به ذکر است، حق بیمه قراردادهای پیمانکاری و مشاورهای طرحهای  عمرانی  سازمان  صنایع  دفاع،  قراردادهای  تسطیح وآمادهسازی  اراضی  وزارت  مسکن  و  شهر  سازی،  قراردادهای ساختمانی شرکت مخابرات ایران، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح و قراردادهای سازمان تأمین اجتماعی با پیمانکاران در صورتی که  بر  اساس  فهرست  بهاء و ضوابط سازمان مدیریت و  برنامه ریزی منعقد شده  باشد طبق مصوبات ۱۲۹ و۱۴۳ شورایعالی تأمین اجتماعی محاسبه میشود .

    بخش دوم : قراردادهای غیر عمرانی

کلیه  قراردادهای  فاقد  شرایط  اشاره  شده  در  بخش  طرحهای عمرانی، قراردادهای غیرعمرانی تلقی میشود .

مأخذ و نحوه احتساب حق بیمه قراردادهای غیرعمرانی با توجه به پرسش و پاسخ‌های حوزه‌کارفرمایان دانستنـی‌های بیمـه‌ایمصوبات شورایعالی تأمین اجتماعی به شرح زیر است:

به  موجب  مصوبات  مورخ ۷۰/۱/۲۴  و ۷۳/۹/۷  شورایعالی تأمین اجتماعی  ماخذ  واحدی  همانند  طرحهای  عمرانی  برای محاسبه قراردادهای غیر عمرانی در نظر گرفته شده است، که این امر تسهیلات زیادی را در جهت آگاه کردن پیمانکار و کارفرما از میزان حق بیمه قرارداد و همچنین تعیین و وصول حق بیمه و صدورمفاصاحساب پیمانکاران فراهم آورده است . به استناد مصوبه مورخ ۷۰/۱/۲۴ حق بیمه قراردادهای پیمانکاری و مهندسین مشاور ازتاریخ مذکور به بعد منعقد شده و میشوند با توجه به تعهد طرفین و نحوه اجرای کار به ترتیب زیر محاسبه میشود:

    ۲-۱- حق بیمهقراردادهایی که در اجرای آنها تهیه مصالح مصرفی بطور کلی به عهده و هزینه پیمانکار میباشد و یا موضوع قرارداد ارائه خدمات بوده و نوع کار ایجاب نماید که به صورت مکانیکی انجام گیرد، به ماخذ ۷ درصد ناخالص کل کارکرد به اضافه یک نهم آن به عنوان حق بیمهبیکاری در نظر گرفته می شود .

   ۲-۲ – حق بیمه کلیه قراردادهای دستمزدی و خدماتی که به صورت غیر مکانیکی انجام میگیرد و یا تجهیزات و وسایل مکانیکی توسط کارفرما تهیه و به صورت رایگان در اختیار پیمانکارقرارداده میشود به ماخذ ۱۵ درصد ناخالص کارکرد به اضافه یک نهم آن به عنوان حق بیمه بیماری  در نظر گرفته می شود.

   ۲-۳- درمواردی که تهیه قسمتی از مصالح به عهده و هزینه

پیمانکار و قسمتی به عهده و هزینه واگذارنده کار میباشد، ارزش مصالح واگذاری به پیمانکار به ناخالص کل کارکرد افزوده میشود

و سپس حق بیمه طبق بند ۲-۱ محاسبه میشود .

   ۲-۴- قیمت تجهیزات وارده از خارج از کشور که پیمانکاران

از طریق گشایش اعتبار خریداری مینمایند مشمول کسر حق بیمه

نمیباشد، همچنین قیمت مصالح انحصاری، اختصاصی آسانسور و

تاسیسات، ماشین آلات، آهن آلات در قرادادهای سوله سازی که تهیه  آن دراختیار واگذارندگان کار  است،  پارچه در  قراردادهای دوخت  ودوز،  آسفالت  در  قراردادهای  جاده سازی  و  آسفالت خیابانها و محوطه ها، موکت و کفپوش و کابینت درصورتی که توسط کارفرما تهیه و به صورت رایگان به پیمانکار تحویل  شود به عنوان مصالح واگذاری تلقی نشده و قیمت آنها به کل کارکرد اضافه نمی شود .

   ۲-۵- در مواردی که موضوع قرارداد ارائه خدمات بوده و نوع

کار ایجاب نماید قسمتی از عملیات به صورت مکانیکی )با وسایل

و ماشین آلات مکانیکی متعلق به پیمانکار( و قسمتی به صورت دستی انجام گیرد در این حالت حق بیمه بخش )درصد (مکانیکی به مأخذ ۷ در صد و حق بیمه بخش )درصد( دستی به ماخذ ۱۵ درصد به اضافه یک نهم بابت بیمه بیکاری محاسبه میشود .

   ۲-۶- در مواردی که وسایل و ابزار مکانیکی توسط واگذارنده کارتهیه و بدون دریافت کرایه )به صورت رایگان( در اختیار پیمانکار قرار میگیرد، در این حالت عملیات دستمزدی محسوب و حق بیمه آن کال به مأخذ ۱۵ درصد به اضافه یک نهم بابت بیمه بیکاری  محاسبه خواهد شد .

     ۲-۷- در مواردی که پیمانکار اصلی بخشی از عملیات پروژه را با انعقاد قرار داد به پیمانکاران فرعی واگذار نماید حق بیمه قراردادهای پیمانکاران فرعی نیز با توجه به تعهدات طرفین مندرج در پیمان طبق ضوابط محاسبه و وصول و در صورت  ارائه مفاصاحساب پیمانکاران فرعی به هنگام احتساب حق بیمهپیمانکار اصلی معادل کارکرد  پیمانکاران  فرعی که  مفاصاحساب  دریافت  داشته اند  از کارکرد پیمانکار اصلی کسر میشود .

     ۲-۸- آن دسته از نهادها و سازمانها و وزارتخانه هایی که ارکنان آنها مشمول قانون حمایتی خاص غیر از تأمین اجتماعی هستند، در  صورتی که  با  انعقاد  قرارداد  با  سایر  مؤسسات،وزارتخانه ها و سازمانها اقدام به انجام کار به صورت پیمانکاری نمایند، چنانچه کار موضوع قرارداد توسط پرسنل رسمی آنها که شمول قانون حمایتی خاص میباشند همچنین پرسنل روزمزد و قراردادی انجام گیرد و لیست و حق بیمه کلیه پرسنل و روزمزد و  غیر  رسمی شاغل  در  اجرای  پیمان  را  به سازمان  تسلیم  و پرداخت نمایند. چنانچه فاقد بدهی به سازمان باشند مفاصاحساب قرارداد آنها صادر خواهد شد . بدیهی است واگذارنده کار ملزم به رعایت ماده ۳۸ قانون  تامین اجتماعی در مورد  این گروه  از پیمانکاران میباشد .

         بخش سوم: حالت خاص قراردادهای غیرعمرانی

الف- پیمانکارانی که دارای کارگاه تولیدی، صنعتی و فنی میباشند

به موجب مصوبه مورخ ۷۳/۹/۷ شورایعالی تأمین اجتماعی نحوه

احتساب حق بیمه پیمانکارانی که دارای کارگاه صنعتی،  فنی وتولیدی در ارتباط با موضوع عملیات قراردادهای منعقده میباشند  امور اجرایی پیمانها در کارگاه آنها انجام میگردد و یا به عبارت دیگر موضوع عملیات قرار داد منعقده به نوعی تولیدات کارگاههای آنها باشد به شرح ذیل خواهد بود :

   ۱- اشخاص حقوقی

در صورتی که پیمانکار شخص حقوقی و دارای دفاتر و اسناد قانونی بوده و دفاتر آن مورد تایید سازمان باشد در این صورت با وصول حق بیمه طبق گزارش بازرسی از دفاتر قانونی مفاصاحساب قرارداد صادر میشود . شعب سازمان تأمین اجتماعی موظفند انجام بازرسی از دفاتر قانونی این قبیل پیمانکاران را در اولویت قرار داهند .

۱-۱-  چنانچه سازمان قادر نباشد سریعا از دفاتر قانونی پیمانکاربازرسی نماید و پیمانکار جهت دریافت مفاصاحساب تعجیل داشته باشد  در  این صورت  اگر  پیمانکار  طبق  محتویات  پرونده های مطالباتی کارگاهی و دفتر مرکزی فاقد هر گونه بدهی قطعی بوده و یا آن را پرداخت نماید و دفتر مرکزی فاقد هرگونه بدهی قطعی بوده و یا آن را پرداخت نماید وتعهدنامه مبنی برداشتن دفاتر قانونی و ارائه آن به سازمان و پرداخت حق بیمه طبق دفاتر قانونی را که به امضاء مجاز و مهر شخص حقوقی ممهور شده به سازمان ارائه نماید صدور مفاصاحساب قرارداد بلامانع خواهد بود

۱-۲   در مواردی که پیمانکار فاقد دفاتر قانونی بوده و یا دفاترقانونی ارائه شده مورد تایید سازمان قرار نگیرد و یا دفاتر خود را در اختیار سازمان قرار ندهد در این صورت حق بیمه   قرارداد طبق تصویب  نامه  مورخ ۷۰/۱/۲۴  محاسبه  میشود  .  در  این حالت چنانچه پیمانکار بابت کارکنان شاغل در کارگاه تولیدی، فنی و صنعتی خود در دوره اجرای قرارداد حق بیمهپرداخت نموده باشد ازحق بیمه محاسبه شده بابت قرارداد کسر و مانده مطالبه  وصول. سپس مفاصاحساب قرارداد صادر میشود

     ۲-‌‌‌اشخاص حقیقی

۲-۱- در صورتی که پیمانکار دارای کارگاه تولیدی، صنعتی و فنی ) کارگاههای دایر که دارای مجوز فعالیت از مراجع ذیربط میباشند( و در زمان اجرای قرارداد در شعبه سازمان دارای پرونده مطالباتی بوده و لیست کارگران شاغل در کارگاه را ارسال و یا توسط سازمان از کارگاه بازرسی به عمل آمده باشد در این صورت چنانچه کارگاه وی طبق محتویات پرونده مطالباتی فاقد هرگونه بدهی بوده و یا آن را پرداخت نماید مفاصاحساب قرارداد آنها صادر میشود .

۲-۲-  در  مواردی که  پیمانکار  فاقد  پرونده  مطالباتی  در شعبه

سازمان و یا فاقد بازرسی و ارسال لیست در دوره اجرای قرارداد

باشد حق بیمه قراراد وی طبق مصوبه مورخ ۷۰/۱/۲۴ محاسبه و

وصول و سپس مفاصاحساب صادر میشود .

ً برای انجام کار موضوع پیمان دایر توجه: کارگاههایی که منحصرامیشود در زمره کارگاه تولیدی صنعتی و فنی محسوب نمیشود.

 ‌‌‌حق بیمه قراردادهای رایانه‌ای چگونه محاسبه می‌شود؟

 پیرو بخشنامه ۱۴ جدید درآمد در خصوص چگونگی محاسبه حق بیمه قراردادهای انفورماتیکی )موضوع بند »ه« از بخش سوم فصل دوم  بخشنامه  مزبور( و  با  توجه  به گسترش  فعالیتهای فناوری اطلاعات و ارتباطات در کشور و در نتیجه انعقاد قراردادهای پیمانکاری  در این  زمینه،  نحوه شناسایی  و  محاسبه حق  بیمه قراردادهای مذکور به شرح ذیل تعیین و مقرر میگردد:

الف-  نحوه  شناسایی  :  شناخت  قراردادهای  فناوری  اطلاعات

و ارتباطات با مطابقت و در نظر گرفتن شرح قرارداد با یکی از

موضوعات زیر صورت میگیرد :

۱- تولید ، مونتاژ ، اجاره ، فروش ، آزمایش ، تعمیر ، نگهداری،

پشتیبانی  و  خدمات  پس  از  فروش  سخت افزارها  و  تجهیزات

شبکه ها، وبگاهها و نرم افزارها و ……..

۲- طراحی ، نصب ، پیاده سازی ، راه اندازی و پشتیبانی آموزش

شبکهها و پایگاههای اطلاع رسانی اینترنت )LAN, WAN و ….( و فضاهای رایانهای ) Site ( و به هنگام سازی اطلاعات موجود در وبگاهها.

۳- ارائه مشاوره و انجام نظارت بر طراحی و اجرای شبکه ها ، فضاهای رایانهای، خرید، تحویل گیری و نگاهداری سخت افزارها.

۴- تهیه طرحهای جامع فنآوری اطلاعات، طرحهای توجیهی )فنی – اقتصادی(  کسب  و  کار، شناخت  ، طراحی  ،  تدوین  ، بهینه سازی و اصلاح روشها ، سیستمها و ساختارهای  سازمانی ۵- شناخت ، تحلیل ، طراحی ، ساخت و مستندسازی سیستمهای نرم افزاری  کاربرد  تجاری  و  کاربرد خاص  و  نصب، راه اندازی  ، آموزش و پیاده سازی و پشتیبانی سیستمها و روشهای دستی و

سیستمهای نرم افزاری

۶- تولید و ارائه پشتیبانی در زمینههای مختلف نرم افزاری ، راهبری و عملیاتی سیستمها، سایتها ، بانکهای اطلاعاتی ، سیستمهای عامل و نرم افزارهای پایه )شامل شناخت وضع موجود ، تجزیه و تحلیل ، طراحی ، برنامه نویسی ، فروش ، پیاده سازی ، نصب ، آزمایش ، پشتیبانی و آموزش آنها(.

۷- ارائه مشاوره و انجام نظارت بر طراحی ، خرید و اجرای طرحهای سخت افزاری ، نرمافزاری ، انتخاب پیمانکار ، انتخاب محصولات نرم افزاری و سخت افزاری و تحویل گیری محصولات و همچنین ارائه خدمات RFP .

۸- ارائه خدمات رایانهای شامل اجاره خدمات سخت افزار ، نرم افزار،فضاهای رایانهای ، تولید محتوای الکترونیکی.

۹- مشاوره خرید ، نصب و راه اندازی و برنامه ریزی جهت آموزش نیروی انسانی و ارائه خدمات فنی در این زمینه.

۱۰- تأمین و ارائه خدمات ISP, Internet و آموزش در زمینه های مختلف فنآوری اطلاعات.

۱۱- جمع آوری ، پلایش و تغذیه اطلاعات و ارائه خدمات مرتبط

با اطلاعات )Data Entry( )ورود، اصلاح ، پردازش ، بازسازی ، ویرایش و داده  ذدآمایی(.

ب( نحوه محاسبه حق بیمه

اشخاص حقوقی

۱- در مواردی که پیمانکار دارای دفاتر و اسناد قانونی باشد بایستی از محاسبه و مطالبه حق بیمه قرارداد آنها بر اساس ماخذ مندرج در بخشنامه ۱۴ جدید درآمد خودداری و با وصول حق بیمه ماهیانه از کارکنان بر اساس گزارش بازرسی از دفاتر آنها مفاصاحساب قرارداد صادر گردد، چنانچه پیمانکار لیست و حق بیمه کارکنان خود را بطور ماهیانه ارسال و پرداخت نموده باشد، در صورت ارائه تعهدنامه منضم به بخشنامه ۱۴/۲ جدید درآمد مبنی بر ارائه دفاتر و اسناد قانونی جهت حسابرسی بایستی مفاصاحساب قرارداد صادر گردد.

۲- در مورد پیمانکارانی که لیست و حق بیمه کارکنان خود رانداده اند باید در اسرع وقت از دفاتر آنان حسابرسی و بر مبنای آن حق بیمه وصول و سپس مفاصاحساب صادر گردد.

۳- در مواردی که پیمانکار مذکور فاقد دفاتر قانونی بوده و یا ازارائه دفاتر خودداری نماید ضرورتی به استعلام   درصد مکانیکی و غیرمکانیکی کارکرد از واگذارنده کار نبوده و قراردادهای مربوطه از نظر سازمان تامین اجتماعی، مکانیکی محسوب و حق بیمه آنها باید طبق ماده دوم مصوبه مورخ ۷۰/۱/۲۴ شورایعالی تامین اجتماعی به مأخذ ۷ درصد به اضافه بیمه بیکاری مربوطه محاسبه و وصول و سپس مفاصاحساب قرارداد صادر گردد. بدیهی است نانچه پیمانکار وجهی بابت حق بیمه پرداخت نموده باشد. باید از بدهی که به ترتیب فوق محاسبه میگردد،کسر شود.

اشخاص حقیقی

۱- در مواردیکه پیمانکار، کار موضوع قرارداد را رأساً و به تنهایی انجام دهد و  بطور کلی  از  نیروی  انسانی دیگر  استفاده  ننماید، مشمول ماده ۳۸ قانون تامین اجتماعی نخواهد بود و واگذارنده کار)کارفرما( بایستی بدون اخذ مفاصاحساب شعب سازمان ، با وی تسویه حساب کند.

در مواردیکه پیمانکار برای انجام کار، از نیروی انسانی دیگر نیز استفاده نماید، بایستی حق بیمه کارکنان قرارداد بمأخذ ۷ درصد ناخالص کارکرد محاسبه و بهاضافه بیمه بیکاری مربوطه وصول و سپس مفاصاحساب قرارداد صادر گردد.

‌‌وظایف متقابل پیمانکاران وسازمان تامین اجتماعی چیست؟

 وظایف پیمانکاران نسبت به سازمان تامین اجتماعی عبارتست از:

۱-  ارائه یک  نسخه  از  قرارداد  منعقده  با کارفرمایان  به شعبه

تامین اجتماعی محل اجرای قرارداد.

۲-  ارسال  صورت  مزد  و  حقوق کارکنان  شاغل  در  اجرای

قراردادهای مشمول ضوابط طرحهای عمرانی که حق بیمه مربوطه توسط واگذارندگان کار پرداخت میشود به صورت ماهانه و حداکثرتا پایان ماه بعد به سازمان.

۳- ارسال صورت مزد و حقوق و پرداخت حق بیمه کارکنان شاغل در قراردادهای غیر مشمول ضوابط طرحهای عمرانی به صورت ماهانه و حداکثر تا پایان ماه بعد به سازمان.

۴- پرداخت مانده حق بیمهپیمان که در پایان هر قرارداد و پس از

مشخص شدن میزان کارکرد قرار داد توسط سازمان محاسبه و به

پیمانکار ابلاغ  میشود .

۵- پرداخت غرامت موضوع ماده ۶۶ قانون تامین اجتماعی در مورد کارکنان حادثه دیده در اجرای پیمانهای مورد اجرا که پیمانکار مقصر تشخیص داده شده است .

۶-  رعایت  ماده ۳۸  قانون  تامین اجتماعی  در  مورد  پیمانکاران دست دوم وارسال یک نسخه از قرارداد منعقده با آنان به سازمان تامین اجتماعی و اعلام اطلاعات مربوطه پس از خاتمه عملیات پیمان آنان .

۷- اخذ مفاصاحساب ماده ۳۸ قانون تامین اجتماعی جهت هر یک ز قراردادهای مورد اجرا .پیمانکار حق ندارد جهت افرادی که دراجرای پیمان شاغل نیستند تحت عنوان پیمان لیست ارسال نماید و چناچه طبق بررسیهایی که بعمل میآید این موضوع اثبات شود طبق ماده ۹۷ قانون با پیمانکار برخورد و سوابق افراد نیز حذف میشود .

     وظایف سازمان تامین اجتماعی نیز در این زمینه به شرح ذیل است:

۱- اطلاع رسانی  درمورد قانون و مقررات و ضوابط جدید و مصوب از طریق نشریات و رسانههای عمومی به منظور آگاهی کارفرمایان و پیمانکاران و مهندسین مشاور.

۲-  تشکیل  پرونده جهت هر یک  از  قراردادهای  پیمانکاری  و

دریافت صورت مزد و حقوق کارکنان شاغل در  اجرای  آن که

توسط پیمانکاران مربوطه در مهلت مقرر ارسال میگردد و ارایه

خدمات قانونی به بیمه شدگان مربوطه .

۳- دریافت حق بیمهقرارداد و پیگیری در خصوص وصول مانده

بدهی  مربوطه  به  لیستهای  ارسالی  درمورد  قراردادهای  غیر

مشمول طرحهای عمرانی در حین انجام پیمان با در نظر داشتن

مفاد بند »۴« از قسمت »الف« این دستورالعمل.

۴- بررسی پرونده قرارداد پیمانکاری به محض پایان یافتن مدت

و زمان  اجرای  پیمان و  اخذ  اطلاعات مورد  نیاز جهت محاسبه

حق بیمه قرارداد از کارفرما ) واگذارنده کار و پیمانکار ( با انجام

مکاتبه با آنها و پیگیری تا اخذ پاسخ .

۵- محاسبه بدهی پیمانکار بابت حق بیمهپیمان و متفرعات آن به محض تکمیل اطلاعات موردنیاز و تهیه صورتحساب بدهی و ابلاغ  آن به پیمانکار و واگذارنده کار. بدیهی  است در مواردی که واگذارنده کار از ارائه اطلاعات لازم به سازمان خودداری نماید حق بیمه متعلقه  میبایست طبق  اطلاعات  موجود  در  قرارداد اولیه و سایر  اطلاعات و محتویات موجود در  پرونده محاسبه و مطالبه شود .

۶- پیگیری و وصول بدهی پس از قطعیت آن، طبق ماده ۵۰ قانون تامین اجتماعی .

۷- رسیدگی به اعتراض پیمانکار در  رابطه با حق بیمهقرارداد در صورت اعتراض برابر موارد ۴۲ و ۴۳ قانون تامین اجتماعی

۸- صدور مفاصاحساب قرارداد به محض پرداخت حق بیمهتوسط

پیمانکار و یا واگذارنده کار .

۹- اجرای تبصره الحاقی به ماده ۳۸ قانون تامین اجتماعی و وصول مطالبات سازمان  از محل ۵ درصد موضوع ماده مذکور و سایرمطالبات پیمانکار از واگذارنده کار در صورتی که پیمانکار پس از قطعیت بدهی ترتیب پرداخت بدهی را ندهد .

حوزه  بیمه شدگان

‌ ‌ بیمه بیکاری افراد متأهل و مجرد چگونه محاسبه می‌شود؟ 

 میزان مقرری روزانه بیمهشده بیکار معادل ۵۵ درصد متوسط مزد یا حقوق و یا کارمزد روزانه بیمهشده میباشد ، به مقرری افراد متاهل یا متکفل ، )تا حداکثر ۴ نفر از افراد تحت تکفل( به ازاء هر یک از آنها به میزان ۱۰ درصد حداقل دستمزد افزوده خواهد شد،در هر حال مجموع دریافتی مقرریبگیر نباید از حداقل دستمزد کمتر و از ۸۰ درصد مزد و حقوق وی بیشتر باشد.

‌‌مدت زمان پرداخت بیمه‌ بیکاری در قانون تأمین اجتماعی چگونه تعیین شده است؟

 مدت زمان پرداخت بیمه بیکاری بشرح جدول زیر است :

سابقه حق بیمه

مدت پرداخت مقرربیمه بیکاری

با احتساب دوره‌های آزمایشی ودائمی

بیمه شدگان  مجرد

بیمه شدگان  متاهل

از ۶ تـــا ۲۴ مـــاه

۶    ماه

۱۲ ماه

از   ۲۵ تا ۱۲۰ ماه

۱۲    ماه

۱۸ ماه

از ۱۲۱ تا ۱۸۰ ماه

۱۸    ماه

۲۶ ماه

از ۱۸۱تاا ۲۴۰ ماه

۲۶    ماه

۳۶ ماه

از ۲۴۱ ماه  به بالا

۳۶    ماه

۵۰ ماه

 

‌‌طبق قانون تأمین اجتماعی کمک هزینه ازدواج به چه افرادی تعلق می‌گیرد ؟‌‌

براساس قانون تأمین اجتماعی، کمک هزینه ازدواج به افرادی تعلق میگیرد که دارای شرایط ذیل باشند:

– بیمه شــده طی ۵ سـال قبل از تاریخ ازدواج ، حـــداقل به مدت ۷۲۰روز سابقه کــار داشته و حــق بیمه این مــدت را پرداخته باشد

– در تاریخ ازدواج، رابطه استخدامی بیمه شده با کارفرما قطع نشده باشد)به جز دوران نظام وظیفه(- ازدواج اول و دائم بوده و در دفاتر رسمی ثبت شده باشد.

‌‌مبلغ‌کمک‌هزینه‌کفن و دفن چگونه محاسبه میشود ؟

 مبلغ هزینه کفن و دفن  معادل حداقل دستمزد مشمول کسر حق بیمه زمان فوت بیمه شده میباشد.

 ‌‌بیمه اختیاری چه نوع بیمه ای است؟

 افرادی که به عللی غیر از علل مندرج در قانون تأمین اجتماعی مصوب اردیبهشت ۱۳۳۹ و قانون تأمین اجتماعی مصوب تیرماه ۱۳۵۴ از ردیف بیمه شدگان خارج شده یا بشوند در صورتیکه طبق قوانین فوقالذکر مشمول بیمه بازنشستگی باشند ، با دارا بودن

حداقل ۳۰ روز سابقه پرداخت حق بیمه می توانند بیمه خود را بصورت اختیاری ادامه دهند.

‌‌چگونه می‌توان از بیمه اختیاری استفاده‌کرد؟

 تأمین اجتماعی در مفهوم فراگیر آن ، حقی است همگانی برای عموم افراد جامعه که تأمین و تدارک بستر اجرایی آن از تکالیف دولت  بشمار می رود.  اما  بیمه  اجتماعی  ،  از  نوعی که سازمان تأمین اجتماعی مجری آن است به نحوی طراحی شده که علاوه بر تحت پوشش قرار دادن افراد شاغل در قانون تأمین اجتماعی ، برای پوشش بیمهای کسانی که مدتی بهواسطه اشتغال تحت ً بدلیل عدم اشتغال از پوشش پوشش بیمهاجتماعی بوده اما بعدا بیمهای خارج شدهاند، تدابیری اندیشه است، بطوریکه این گونه اشخاص  با دارا  بودن حداقل ۳۰ روز سابقه  پرداخت حق بیمه ، میتوانند بیمه خود را بهطور اختیاری ادامه دهند.

‌‌شرایط برقراری بیمه اختیاری چیست؟

 برابر مقررات مربوطه ، حداکثر شرط سنی جهت پذیرش تقاضای ادامه بیمه بهطور اختیاری ۵۰ سال تمام برای مردان و زنان در صورت دارا بودن حداقل ۳۰ روز سابقه پرداخت حق بیمه که به لحاظ بازنشستگی معتبر باشد، تعیین شده است و چنانچه سن متقاضی بیش از سن مذکور باشد ، پذیرش درخواست وی منوط به دارا بودن سابقه پرداخت حق بیمه قبلی معادل مدت مازاد سنی خواهد بود.

تذکر :

    کسانی که دارای ۱۰ سال سابقه پرداخت حق بیمه قابل قبول نزد سازمان تامین اجتماعی باشند ، میتوانند بدون رعایت شرط سنی تقاضای بیمه اختیاری نمایند.

‌‌دستمزد مبنایپرداختحق بیمه، بیمه شدگان اختیاری چگونه محاسبه می‌شود؟

 برابر مقررات تعیین شده ، میزان دستمزد مبنای پرداخت حق بیمه متقاضیان ادامه بیمه به طور اختیاری برای افرادی که بیش از ۱۰ سال سابقه  پرداخت حق  بیمه  دارند  معادل  با  میانگین آخرین ۳۶۰ روز قبل از تقاضای ادامه بیمه بطور اختیاری است،

مشروط بر اینکه مبلغ مذکور از حداقل دستمزد مصوب شورایعالی کار در زمان تقاضا کمتر نباشد و برای کسانی که کمتر از۱۰ سال سابقه پرداخت حق بیمه دارند به انتخاب متقاضی بین حداقل و حداکثر دستمزد تعیین میگردد.

لازم  به ذکر است مبنای پرداخت حق بیمه هر سال به میزان درصدی که طبق مصوبات شورای عالی کار به سطوح دستمزد شاغلین اضافه میشود، افزایش مییابد.

‌‌نحوه و میزان پرداخت حق بیمه برای متقاضیان ادامه بیمه به طور اختیاریچگونه خواهد بود؟

 مهلت پرداخت حق بیمه هر ماه ، حداکثر تا آخرین روز ۲ ماه بعد

خواهد بود و نرخ پرداخت حق بیمه معادل ۲۶ درصد میباشد.

‌‌بیمه‌شدگان اختیاری مشمول چه حمایت‌هایی هستند؟

  حمایتهای  مقرر  ،  در  برگیرنده  مستمری  بازنشستگی  ،  ازکارافتادگی کلی،  فوت  و  درمان حسب شرایط  در  قانون  تأمین اجتماعی خواهد بود و این گروه از بیمه شدگان همانند بیمه شدگان اجباری از پرداخت فرانشیز درمانی معاف و پرداخت هزینه کفن و دفن و وسایل کمک پزشکی )پروتز و اروتز( ، مطابق مقررات برای آنان امکان پذیر خواهد بود.

‌‌بیمه صاحبان حرف و مشاغل آزاد به چه نوع بیمه ای ااطلاق میشود؟

 صاحبان حرف و مشاغل  آزاد  به  افرادی  اطلاق میگردد که برای انجام حرفه وشغل مورد نظر ، با داشتن کارگر و یا خود به تنهایی بکار اشتغال داشته و مشمول مقررات حمایتی خاص نباشند

و میتوانند با اظهار شغل مورد ادعا مشمول مقررات بیمه صاحبان

حرف و مشاغل آزاد قرار گیرند.

‌‌مشمولان بیمه صاحبان‌‌حرف و مشاغل آزاد چه‌کسانی هستند؟

 کلیه مشاغلی که تاکنون بیمه نشدهاند، مشمول مقررات بیمه صاحبان حرف و مشاغل آزاد شناخته میشوند، حداکثر شرط سنی جهت پذیرش درخواست و انعقاد قرارداد بیمه صاحبان حرف و مشاغل  آزاد،  برای  مردان ۵۰ سال و  برای  زنان ۴۵ سال  تمام میباشد و چنانچه سن متقاضی در تاریخ ارائه تقاضا بیش از سنین مذکور  باشد  ،  میبایست ۲  برابر  مازاد سنی  مقرر  دارای سابقه پرداخت حق بیمهنزد سازمان تامین اجتماعی باشند.

در صورتی که متقاضی فاقد سابقه پرداخت قبلی نزد سازمان تأمین اجتماعی باشد ، میتواند بین حداقل و حداکثر دستمزد ، مبنای

پرداخت حق بیمه خود  را  انتخاب  نماید  و چنانچه ۳۶۰  روز  یا بیشتر  سابقه  پرداخت  حق بیمه داشته  باشد ،میانگین  آخرین ۳۶۰  روز فرد  به عنوان  دستمزد  مبنای  پرداخت حق بیمه قرار میگیرد  که  در این صورت  بیمه شده  مخیر است  بین حداقل دستمزد تا میانگین دستمزد آخرین ۳۶۰ روز، بعلاوه ۱۰ درصد بیشتر ،دستمزد مورد نظر خود را انتخاب نماید و در صورت تمایل میتواند هر دو سال  یکبار  به میزان۱۰ درصد مبنای  پرداخت حق بیمه خود را افزایش دهد.

‌‌‌نرخ پرداختحق بیمه در بیمه صاحبان حرفو مشاغل آزادچگونه تعیین می‌شود؟

  نرخ  پرداخت  حق بیمه و  تعهدات  قانونی  برای  بیمه شدگان صاحبان حرف و مشاغل آزاد به شرح ذیل است:

۱- بیمه بازنشستگی و فوت بعد از بازنشستگی با نرخ ۱۴ درصد که ۱۲درصد این میزان سهم بیمه شده و ۲ درصد آن نیز کمک دولت است.

۲- بیمه بازنشستگی و فوت قبل و بعد از بازنشستگی با نرخ ۱۶درصد که ۱۴ درصد این میزان سهم بیمهشده و ۲ درصد آن نیز کمک دولت میباشد.

۳- بیمه بازنشستگـی ، فوت و از کار افتادگـی کلـی با نرخ ۲۰درصد که ۱۸ درصد این میزان سهم بیمهشده و ۲ درصد آن نیز کمک دولت میباشد.همچنین متقاضی و افراد تحت تکفل قانونی آنان ، با پرداخت حق سرانه درمان به ازاء هر فرد میتوانند دفترچه درمانی دریافت نموده و از تمامی امکانات مراکز درمانی ملکی سازمان تأمین اجتماعی در سراسر کشور و نیز امکانات مراکز تشخیصی، درمانی و دارویی طرف قرارداد سازمان استفاده نمایند.

‌‌حق بیمه مربوط به سنوات خدمت سربازیبیمه‌شدگان

چگونه محاسبه می‌شود؟

کسانی که طبق کارت پایان خدمت، خدمت نظام وظیفه را انجام دادهاند، میتوانند با ارائه مدارک به شعبه پرداخت کننده حق بیمه، درخواست احتساب سوابق خدمت سربازی کنند. لذا پس از ارائه کارت پایان خدمت از سوی متقاضیان و احراز شرایط مقرر از جمله :

۱- بیمه پردازی در زمان ارائه تقاضا

۲- دارا بودن حداقل ۷۳۰ روز سابقه پرداخت پرداخت حق بیمه قبل

از تقاضا ، مبلغ حق بیمه متعلقه مدت مزبور ، بر اساس ۳۰ رصد

میانگین حقوق و مزایای ماهانه مبنای کسر حق ظرف آخرین دوسال قبل از تاریخ تقاضا )مجموع حقوق و مزایای مشمول کسر حق بیمه ظرف آخرین دو سال تقسیم بر ۲۴( محاسبه و به ترتیب

به نسبت  و  از متقاضی و دولت مورد وصول قرار میگیرد.

‌‌آیا مرخصی استتعلاجی از نظرمدت زمان همانندمرخصی

استحقاقی است؟

مرخصی  استحقاقی  مربوط  به  قانون کار  است  و  براساس پرسش و پاسخ‌های حوزه بیمه شدگان دانستنـی‌های بیمـه‌ای قانون کار، مدت آن یک ماه است. در مورد مرخصی استعلاجی در تأمین اجتماعی هیچگونه محدودیت زمانی وجود ندارد مگر آنکه  فرد  از کارافتاده شود.  به  محض  از کارافتادگی، شخص دیگر  نمیتواند  غرامت  دستمزد  دریافت کند.  البته  درمدت استراحت ۶  ماهه  بارداری،  افرادی که  قبل  و  بعد  از  زایمان هم مشکل دارند  براساس  تجویز  پزشک میتوانند مدت  قبل و بعد از زایمان خود را مازاد بر۶ ماه در صورت احراز شرایط قانونی  و  تأئید  مراجع  پزشکی  ذیربط  از  مرخصی  استعلاجی استفاده نمایند.

‌‌تهیه گزارش و بررسی حوادث ناشی از کار برعهده چه مرجعی است و نقش سازمان تأمین‌اجتماعی در این زمینه چیست؟

  کارفرمایان  یا  مسئوالن  کارگاهها  موظفند  گزارش  تمامی حوادث را به صورت کتبی به اطلاع اداره کل تعاون، کار و رفاه

اجتماعی و نیز سازمان تأمین اجتماعی محل برسانند.لذا  به  محض  اعلام گزارش حادثه  توسط کارفرما،  واحدهای اجرایی  سازمان  مکلفند  به  منظور  انطباق  حادثه  با  ماده ۶۰قانون تامین اجتماعی اقدامات لازم را معمول نمایند. ضمناً با توجه به دستورالعمل اداری صادره از سوی وزیر محترم تعاون، کار و رفاه  اجتماعی  به شماره ۱۲۱۸۶۹ مورخ ۹۰/۱۱/۱۵ در خصوص مواد ۶۰ و ۶۶ قانون تأمین اجتماعی و ماده ۹۶ قانون کار ، مقرر گردید ادارات کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی استانها

منبعد یک نسخه از گزارش حوادث ناشی از کار تهیه شده در محدوده  کارگاهها  را  با  درج علل،  میزان  مسئولیت  و  تقصیر، حسب مقررات قانونی مربوطه در موارد فوت،  ازکارافتادگی و نقص عضو ، رأساً به شعب ذیربط سازمان ارسال نمایند.بدیهی است چنانچه پس از بررسیهای لازم، حادثه ، ناشی از

کار تلقی گردد، سازمان تامین اجتماعی ضمن ارائه حمایتهای مقرر در  قانون  به  فرد حادثه دیده  یا خانواده وی  ،در صورت تشخیص  و  اثبات  قصور  کارفرما  در  وقوع  حادثه  مورد  نظر، )حسب  گزارش  بازرس  کار  یا  آراء  صادره  از  سوی  مراجع قضایی(، نسبت به اعمال ماده ۶۶ قانون تأمین اجتماعی مبنی بر  وصول خسارات  وارده  به صندوق  از  کارفرمای  مقصر  )به میزان درصد تقصیر( نیز اقدام خواهد نمود.

‌ در صورت اخراج‌ یا استعفای‌ یک بیمه‌شده، تکلیف دفترچه درمانی وی چیست؟

 در سال ۱۳۶۷، یک دستور  اداری صادر شد که  براساس  آن کارفرما موظف شد چنانچه کارگر اخراج شود یا استعفا دهد یا از کار بیکار شود، دفترچه درمانی کارگر توسط کارفرما اخذ و به شعبه تامین اجتماعی تحویل داده شود.

‌ ‌سازمان تأمین اجتماعی در مورد پسران تحت تکفل بیمه شده که هنوز مشغولبه کار نشده‌اند، چه بخشنامه‌ای صادر کرده است؟

 با توجه به قانون اصلاح  سن فرزندان ذکور مشمولین صندوقهای

بازنشستگی کشوری، لشکری ، سازمان تأمین اجتماعی و سایر صندوقها  در  برخورداری  از  خدمات  درمانی  مصوب۸۷/۵/۲۰مجلس محترم شورای اسالمی، در حال حاضر ارائه حمایتهای درمانی به فرزندان ذکور تا پایان ۲۲ سال سالگی و به شرط عدم اشتغال بهکار انجام میپذیرد.

‌‌در چه صورت‌یک بیمه شده می‌تواند مدعی شود که در کارگاهی مشغول به کار بوده و حق بیمه وی پرداخت نشده است؟

در  حال  حاضر  دستورالعمل  خاصی  وجود  دارد که  چنانچه بیمه شدهای، مدارک مستندی دال بر اینکه در گذشته در کارگاهی اشتغال داشته، به شعبه تأمین اجتماعی فعلی خود ارائه دهد. )مانند فیش حقوقی، حکم استخدام و ….( کمیتهای این مدارک را در شعبه مورد بررسی قرار میدهد و چنانچه صحت اظهار بیمه شده تأیید شود، سوابق گذشته بیمه شده مطابق مقررات این سازمان تکمیل و حق بیمه از کارفرمای ذیربط اخذ میشود.

حوزه بازنشستگان و مستمریبگیران

شرایط بازنشستگی جانبازان شاغــل بیمه‌شـده درکارگاه‌های مشمول قانون تأمین اجتماعی چگونه است؟

  قانون  و  آئین  نامه  اجرایی  بازنشستگی  زود هنگام جانبازان

شاغل در کارگاههای مشمول تأمین اجتماعی به تصـویب مجلس شورای اسالمـی و هیاًت محتـرم وزیران رسیده و دستورالعمل  آن بـه تمامی واحـد های تابعه ابلاغ  گردیده لذا تمامی جانبازان  عزیز در صورت داشتن حداقل ۲۰ سال سابقه پرداخت حق بیمه و احراز سایر شرایط مندرج در قانون و آئین نامه می توانند از مزایای بازنشستگی قانون مزبور برخوردار گردند.

‌‌با توجه به لزوم افزایش میزان مستمری‌ها براساس ماده ۹۶ قانون تأمین اجتماعی، آیا این امکان وجود دارد که بودجه‌ای خاص برای این منظور اختصاص یابد؟   

 افزایش مستمریها در سازمان تأمین اجتماعی توسط هیات ً محترم وزیران تصویب و جهت اجرا به سازمان ابلاغ  میگردد که در سال ۱۳۹۰  نیز  این  افزایش  بصورت هماهنگ  با سایر صندوقهای بازنشستگی ، معادل ۱۰ درصد بوده است.

‌‌‌شرایطی قانونی برای بازنشستگی در مشاغل سخت و زیان‌آور چیست؟

 براساس این قانون، افرادی که در کارهای سخت و زیان آور شاغل هستند، با ۲۰ سال سابقه پرداخت حق بیمه در مشاغل سخت و زیانآور به صورت متوالی یا ۲۵ سال به صورت متناوب ،تا سقف ۳۵ روز حقوق بازنشسته میشوند، یعنی به ازای هر سال، ۱/۵ سال برای بیمه شده به عنوان سابقه محسوب و به همان قیاس هم از خدمات تأمین اجتماعی بهرهمند میشود. در ضمن ۴ درصد حق بیمه و مستمری به هنگام تقاضای بازنشستگی برای مدت مزبور محاسبه و از کارفرما مطالبه و وصول میشود.       لازم به ذکر است چنانچه بیمه شده کمتر از سابقه مذکور ،سابقه پرداخت حق بیمه داشته که مقداری از آن سابقه مربوط به  اشتغال  وی  در  مشاغل سخت  و  زیانآور  است  ،  هر سال سابقه  پرداخت حق بیمه فرد  موصوف ۱/۵ سال  محاسبه و در شرط سابقه مقرر در ماده ۷۶ قانون و تبصره های ذیل آن  مالک محاسبه قرار میگیرد.

‌ ‌ برای سخت و زیان‌آور شناخته شدن‌ یک کار چه مراحلی باید طی شود و شناسایی آن برعهده چه مرجعی است؟

 برای تعیین و شناسایی سخت و زیان آور بودن مشاغل، کمیته ای

۵ نفره در وزارت تعاون ، کار و رفاه اجتماعی تشکیل میشود که سازمان تأمین اجتماعی یک نماینده در بخش بیمه ای این کمیته دارد. بیمه شدگان و کارفرمایان متقاضی که گمان میبرند مشاغل آنها سخت و زیانآور است، میتوانند مراجعه کنند و فرم درخواست خود را ارائه دهند تا در کمیته مورد بررسی قرار گیرد.کمیته استانی مربوط به شناسایی مشاغل سخت و زیانآور نیز در  ادارات زیر مجموعه وزارت  تعاون  ، کار و رفاه  اجتماعی یا سازمان کار و آموزش فنی و حرفهای تشکیل میشود و ریاست آن برعهده مدیرکل کار است.    اعضای این کمیته ۵ نفر است و روند کار بدین صورت است که پس از آنکه کارهای مقدماتی در اداره کار صورت گرفت و

کارشناسان نظر کارشناسی خود را )با توجه به گزارشات ارائه شده از سوی بازرسان اداره تعاون ، کار و رفاه اجتماعی و همچنین بهداشت،درمان و آموزش پزشکی( ارائه دادند، به محل کارخانه یا واحد متقاضی مراجعه و تمام جوانب را بررسی می کنند.

‌‌رابطه از کارافتادگی،سابقه پرداخت حق بیمه و دریافت مستمری در ماده ۹۱ قانون تامین اجتماعی چگونه است؟

از کارافتادگی ناشی از بیماری باید به تأیید پزشک معالج برسد و در کمیسیون پزشکی این امر مطرح شود و مورد بررسی قرار گیرد. براساس ماده ۹۱ قانون تأمین اجتماعی، وقتی از کارافتادگی

به تأیید کمیسیون پزشکی برسد، اگر سابقه پرداخت حق بیمه فرد کمتر از ۱۷ سال باشد خود به خود مستمری وی براساس حداقل دستمزد محاسبه میشود اما اگر سابقه فرد بیش از ۱۷سال باشد، به نسبت حقوق و مزایایی که در زمان اشتغال حق ۳۴بیمه پرداخت می کرده، مستمری دریافت می کند.

‌ ‌ نحوه بازنشستگی بیمه شدگان در مشاغل مختلف چگونه است؟

 برای بازنشسته شدن شاغلان عادی قبل از ۱۴ مهرماه سال ۸۰ ، اگر فرد ۱۰ سال سابقه پرداخت حق بیمه و ۶۰ سال سن داشت  میتوانست  درخواست  بازنشستگی کند،  اما  با  توجه  به قانون پس از ۱۴ مهرماه ۸۰ ، هر سال یک سال به سابقه این افراد افزوده میشود، به طوری که تا تاریخ ۱۴ مهرماه ۸۵ ، در صورت ارائه درخواست بازنشستگی به شعبه تأمین اجتماعی، باید

۱۵ سال سابقه پرداخت حق بیمه و ۶۰ سال سن داشته باشد تا مشمول بازنشستگی شود.

در ضمن هر سال ، یک سال به میزان سوابق افزوده میشود و از

سال ۹۰ به بعد، بیمه شدهای که ۶۰ سال سن دارد باید ۲۰ سال سابقه پرداخت حق بیمه داشته باشد. همچنین در تبصره ماده ۱۴قانون کار که در سال ۸۳ به تصویب مجلس رسیده است، ایام حضور در جبهه و ایام سربازی که در جبهه گذرانده شده، جزو سوابق سخت و زیان آور شخص محسوب میشود.

‌‌آیا اتباع خارجی)غیر ایرانی( میتوانند از مزایای قانون تامین اجتماعی برخوردار شوند؟

 حسب ماده ۱۲۰  قانون کار  اتباع خارجی در صورت داشتن روادید ورود )ویزا( با حق کار میتوانند مطابق قوانین و آئین نامه های مربوطه ، پروانه کار دریافت دارند .

بدیهی  است  این قبیل  افراد در صورت  اشتغال  بکار  ، مشمول

قانون تامین اجتماعی خواهند بود.

 

‌ ‌مستمری بازنشستگی چه‌کسانی بر اساس ۵ سال آخر دستمزد محاسبه می شود؟

 مستمری بازنشستگی کسانی که نرخ رشد حقوق و دستمزد اعلام شده آنان در دو سال آخر خدمت آنها بیش از نرخ رشد طبیعی حقوق و دستمزد  باشد و با سالهای قبل سازگار ، مشروط بر اینکه  این افزایش دستمزد بـه دلیل ارتقاء شغلـی نباشد صنـدوق بیمه ای مکلف است برقراری حقوق بازنشستگی بیمه شده های مذکور را بر مبنای میانگین حقوق و دستمزد پنج سال آخر خدمت محاسبه و پرداخت نماید.

‌‌‌از‌کارافتادگان جــزئی از چه مـــزایایی بـرخوردارهستند ؟

 تمامی مستمری بگیـران از کارافتـاده جزئـی مشمول افزایش مستمـری )ضوابط ماده ۹۶ قانون تأمین اجتماعی( حسب مصوب ۶۲/۱۰/۱۵ هیاًت محترم وزیران میباشند.لازم به ذکر است که بدون رعایت ماده ۱۱۱ قانون تأمین اجتماعی ، اشتغال به کار مستمری بگیران از کارافتاده جزئی هم زمان با دریافت مستمری فوق بلامانع می باشد.

‌ ‌ آیا زنان بازنشسته هم‌ کمک‌هزینه عائله مندی دریافت می‌کنند؟

 مستمری بگیران زن بازنشسته و از کار افتاده کلی در صورتی از کمک هزینه عائله مندی بر خوردار میگردند که در عین حال دارای سه شرط باشند :

الف ( شوهر نداشته باشند و یا شوهر، حسب گواهی کمیسیونهای پزشکی از کارافتاده کلی باشد و تحت تکفل همسر باشد.

ب( دارای  فرزند  پسری  باشند که سن وی  از ۱۸ سال  تجاوز نکرده  و یاّ منحصرا به  تحصیل  اشتغال داشته و  یا  بـه علت بیماری و نقص عضـو طبق گـــواهی کمیسیونهـای پـزشکی موضـوع ماده ۹۱ قانـون قادر به کار نباشد و در مورد فرزندان دختر در صورتی که دارای شوهر نبوده و اشتغال به کار نداشته باشند.

ج ( به تنهائی متکفل مخارج فرزندان مذکور باشند .

‌‌مستمری بازنشستگان و سایر مستمری بگیران بر چه مبنایی افزایشمی یابد ؟

 افزایش مستمری بازنشستگان و سایر مستمری بگیران حسب ماده ۹۶  قانون  تأمین  اجتماعی که  با  توجه  به  افزایش هزینه زندگی  با  تصویب هیاًت  وزیران  به همان  نسبت  افزایش  می

یابد .

به نقل از جزوه روابط عمومی سازمان تامین اجتماعی

به خواندن ادامه دهید...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *